Teatr im. Stefana Jaracza zakończył sezon pod hasłem „Opowieści na czas chaosu” nietuzinkowym projektem poświęconym walce z dezinformacją i propagandą w środkach masowego przekazu. Współczesna sztuka teatralna staje się przestrzenią do refleksji nad wpływem manipulacji na ludzkie umysły.
Instytut Postprawdy – centrum badań nad manipulacją
Spektakl „Pranie muzgó”, wyreżyserowany przez Magdę Szpecht, oparty na tekście Szymona Adamczaka, zabiera widzów do fikcyjnego Instytutu Postprawdy. W tej instytucji prowadzone są badania nad funkcjonowaniem ludzkiego mózgu w warunkach manipulacji informacyjnej. Badania te, wspierane przez najnowsze technologie, takie jak analiza tętna czy monitorowanie ruchu gałek ocznych, starają się zrozumieć, jak człowiek reaguje na celowe zniekształcenia rzeczywistości. W rolach badaczek wystąpiły aktorki Monika Badowska i Matylda Paszczenko, którym towarzyszyła neuronaukowczyni Yuliya Kovalchuk.
Współczesne zagrożenia informacyjne
Sztuka dotyka palącego problemu współczesności: jak dezinformacja i propaganda wpływają na nasze postrzeganie świata. Inwazja Rosji na Ukrainę oraz towarzyszące jej działania hybrydowe stają się tłem dla rozważań o post-prawdzie. W erze, gdy emocje i osobiste przekonania często zastępują fakty, widzowie są zmuszeni do refleksji nad tym, jak media wykorzystują clickbaitowe treści i teorie spiskowe, by kształtować opinie publiczne. Temat ten stawia pytanie, co czyni niektóre umysły bardziej podatnymi na manipulację i jak można się przed nią bronić.
Neuropolityka i jej rola w spektaklu
W spektaklu „Pranie muzgó” wykorzystano osiągnięcia neuropolityki, dziedziny badającej biologiczne podstawy aktywności politycznej człowieka. Przedstawienie to swego rodzaju esej sceniczny, który ukazuje mechanizmy manipulacji z różnych perspektyw, używając różnorodnych estetyk. W ten sposób widzowie mają okazję zastanowić się nad tym, czym jest prawda i jak ją chronić przed zniekształceniem.
Teatr jako przestrzeń dialogu i refleksji
Reżyserka Magda Szpecht podkreśla, że teatr, jako medium oparte na bezpośrednim kontakcie z widzem, ma unikalną zdolność do badania granic między prawdą a fałszem. W czasach kryzysu demokracji i powszechnej dezinformacji, teatr pełni kluczową rolę w pielęgnowaniu wartości obywatelskich i wolności myśli.
Działalność aktywistyczna Magdy Szpecht
Magda Szpecht, laureatka nagrody Kamyka Puzyny, jest znana z łączenia twórczości teatralnej z działaniami na rzecz prawdy i wolności. Jej inicjatywy, takie jak grupa Cyber Elfów, stanowią odpowiedź na potrzebę zwalczania fake newsów i propagandy. Spektakl „Spy Girls”, poprzedzający „Pranie muzgó”, to jeden z przykładów jej zaangażowania w działania edukacyjne i dokumentacyjne, mające na celu wsparcie Ukrainy.
Premiera i dalsze losy spektaklu
Prapremiera „Prania muzgó” odbędzie się w piątek, 19 czerwca o godz. 19:00. Kolejne spektakle zaplanowano na 21, 25 i 26 czerwca. Po sobotnim przedstawieniu odbędzie się spotkanie z zespołem, które pozwoli widzom zgłębić tematykę poruszaną w sztuce i wymienić się refleksjami.
Źródło: Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego
